22:26 ICT Thứ tư, 19/09/2018

Danh mục chính

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 20

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 18


Hôm nayHôm nay : 2427

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 48359

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5971954

Trang nhất » Tin Tức » Bài viết

SoGD

KỸ NĂNG NGHE, NÓI, ĐỌC, VIẾT - KỲ II (ĐỌC VÀ VIẾT)

Thứ sáu - 05/09/2014 03:18
Việc học là suốt đời. “Nghe, nói, đọc, viết” là bốn kỹ năng rất cần thiết trong học tập và trong đời sống hằng ngày.

3. Đọc và “ tập đọc”
Tác phẩm văn học chỉ bắt đầu cuộc sống thực của nó khi có người đọc. Vì thế người đọc luôn luôn được coi là người “đồng sáng tạo” với nhà văn, nhà thơ.
Tiếng Việt ở Tiểu học có “Tập đọc”. Ngữ văn ở THCS có “Đọc- Hiểu văn bản”. Trong đó “đọc sáng tạo” với ba cấp độ: đọc trong dòng, đọc trên dòng, đọc ngoài dòng (đọc bằng tư duy và trí tưởng tượng) là một quy trình không thể thiếu khi dạy và học tác phẩm văn chương và hình thức cao nhất của “đọc sáng tạo” là “đọc diễn cảm” (như cách đọc của các nghệ sỹ).
Người đọc được gọi là bạn đọc, là độc giả. Đọc có “văn hóa đọc”. Đọc cái gì? Đọc như thế nào ? Người đọc có thể đọc tất cả những gì cần đọc nhưng phải đọc có chọn lọc để ghi nhớ, học tập và vận dụng sáng tạo. “Đạo văn” là không nên vì nguy hiểm lắm,  là không hay vì lộ ngay tức thì.
Riêng tôi, tôi vẫn băn khoăn vẫn tự hỏi: tại sao ngành giáo dục của đất nước mình sao mà lắm “luận văn”, lắm “đề tài”, lắm “sáng kiến” và lắm “kinh nghiệm” đến thế. Cứ kết thúc mỗi khóa học, cứ mỗi dịp “xuân đi, hè về” lại tưng bừng nở như “hoa cỏ mùa xuân”. Nếu đem mà “sàng” mà “lọc” một cách kỹ lưỡng  để mà đọc, để mà học thì còn được bao nhiêu phần trăm, phần nghìn ???
Cụ Tam nguyên Yên Đổ, Nguyễn Khuyến đã từng “Vịnh ông Nghè tháng tám” , “ Vịnh tiến sỹ giấy” của cái thời Nho học bước vào buổi chợ chiều, thi cử bát nháo, thật giả lẫn lộn, cách đây gần hai trăm năm rồi:
        “ Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai,
           Cũng gọi ông nghè có kém ai.

Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng,
Nét son điểm rõ mặt văn khôi.

Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ ?
Cái giá khoa danh thế mới hời !
Ghế tréo, lọng xanh ngồi bảnh choẹ,
Nghĩ  rằng đồ thật hóa đồ chơi!”.

          Mà cũng chưa chừng, có khi Cụ lại tự cười Cụ và những người bạn cùng thời với Cụ nữa đấy! Cụ “tự trào” mà! Cụ phê phán nền giáo dục Nho học cũ kỹ, lỗi thời, chỉ biết “ cho ra lò” những ông Nghè thạo văn chương, thi phú nhưng lại sợ “ tàu sắt, tàu đồng, súng nổ” của thực dân Pháp xâm lược.  
Tôi thấy Nam Định mình, Nghĩa Hưng mình đã có những cách làm hay với yêu cầu cụ thể , với cách làm mạnh tay, loại bỏ một số ít sáng kiến theo kiều Ta thì gọi là “Nguyễn Y Vân”, theo kiểu Tây thì gọi là “coppy paste”. Có nhà trường trong huyện nhà đã  yêu cầu giáo viên soạn giáo án viết tay (nhất là đối với giáo án dạy thêm). Tuy có hơi “máy móc” một chút trong thời đại của “máy móc”, thời đại của “công nghệ thông tin” nhưng cá biệt vẫn phải áp dụng chế độ “tập viết” này!
Với cách làm này, có người thích hài hước còn gọi đó là một “khổ nhục kế”.  Nhưng ở một khía cạnh khác, khía cạnh tích cực, tôi lại thấy có tác dụng để từng bước khắc phục được hiện tượng sao chép nguyên xi để rồi: sáng kiến thì không được áp dụng, giáo án thì “thậm hay” nhưng nhà giáo lại không hoàn thành được “kế hoạch và dàn ý của giờ lên lớp”. Hiện tượng này tuy ít, rất ít  nhưng không phải là không có trong thực tế giảng dạy.
Cũng trong thực tế, chắc bạn đọc sẽ ít, nhiều đồng ý với tôi rằng: có những nhà giáo tâm huyết tuy chưa thật sự giỏi, không thật đặc biệt xuất sắc về năng lực chuyên môn nhưng lại có kết quả dạy học rất tốt, bền vững được học trò quý trọng, đồng nghiệp quý mến, phụ huynh kính trọng, xã hội vinh danh. Còn nếu nhà giáo mà có “cả đức, lẫn tài”, “vừa hồng, vừa chuyên” thì chẳng cần phải bàn thêm gì nữa: “Cỗi nguồn cũng ở lòng người mà ra” (Nguyễn Du, Truyện Kiều).
 Ngày nay, các bạn trẻ họ có cách so sánh rất hay: “thông minh như google”. Đúng vậy! Thời buổi này mà không có “google” để  truy cập kiến thức, tra cứu, tìm dữ liệu,...thì gay go lắm. Có dữ liệu rồi thì “coppy paste” để không phải viết lại, không phải đánh máy lại là chuyện bình thường. Ai lại đi bảo, người trích dẫn gián tiếp,  trích dẫn trực tiếp văn, thơ, nhạc, họa của người khác là “đạo văn, đạo thơ, đạo nhạc, đạo tranh” bao giờ!
Mặt khác, kiến thức, dữ liệu trên “google” không phải lúc nào cũng đúng, cũng chính xác bởi vì nó vẫn là sản phẩm trí tuệ của con người nên người đọc vẫn cần phải xem xét lại một cách cẩn trọng.

4. Viết và “tập viết”
Viết cũng vậy, bé thì “tập viết”, lớn hơn một chút thì “tập làm văn”, “làm văn”. Chỉ có những người làm văn nghệ: nhà văn, nhà thơ, nhà soạn nhạc, nhà viết kịch, nhà lý luận, phê bình,... mới là đích thực là “người viết”, là “nhà sáng tác” mà thôi!
Mà ngay cả các “nhà sáng tác” thì cũng không phải ai cũng “toàn tài”, giỏi  mọi lĩnh vực. Có người làm thơ hay nhưng văn thì cũng chưa thật hay. Có người viết văn hay nhưng lại không biết làm thơ. Giỏi đến như ông Lê-nin ở nước Nga mà cũng phải thừa nhận: “Cứ lột da tôi thì tôi cũng chịu, chứ đến một nửa câu thơ, tôi cũng không làm được”.
Nghệ sỹ đa tài như ông Nguyễn Đình Thi thì ở đất nước ta, thế kỷ XX, không nhiều, thậm chí rất ít. Ông viết sách khảo luận triết học, viết văn, làm thơ, soạn nhạc, soạn kịch, viết lý luận phê bình.  Văn có  “Xung kích”, “Vỡ bờ”,(...). Thơ có “Đất nước”, “Bài thơ Hắc Hải”,(...). Nhạc có “ Diệt phát xít”, “Người Hà Nội”,(...). Kịch có “Rừng trúc”, “Nguyễn Trãi ở Đông Quan”,(...). Lý luận phê bình có “Mấy vấn đề văn học”, “Công việc của người viết văn”,(...).
Ông viết tuy không nhiều lắm nhưng toàn những tác phẩm để đời. Ông được nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật đợt I, năm 1996.
Theo tôi, với người bình thường  thì có viết đến cả đời thì phần lớn cũng chỉ là “tập viết” mà thôi. Vì vậy, do đặc thù của nghề dạy học, nhất là dạy Tiếng Việt, dạy Ngữ văn thì càng “tập viết” nhiều càng tốt.
***
Trở lại vấn đề chính, lúc này đây, hơn lúc nào hết, mỗi nhà trường, mỗi nhà giáo bằng trách nhiệm của mình, bằng tình cảm của mình với thế hệ trẻ, hãy đóng góp một phần “nhỏ bé” mà cụ thể vào công cuộc “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.
Chính phủ, Bộ GD&ĐT, chính quyền các cấp đều đã vào cuộc, đã có “Chương trình hành động” chỉ đạo thực hiện và thực hiện một cuộc cách mạng, một “bước ngoặt lịch sử” làm thay đổi “căn bản, toàn diện” nền giáo dục nước nhà.

Hãy đừng để người Việt Nam ta gọi nền giáo dục của chúng ta là “đọc i x씓chép nguyên xi” !
Hãy đừng để người Việt Nam ta nói nền giáo dục của chúng ta là giáo dục áp đặt: từ sai lầm người lớn tới nỗi buồn con trẻ !
Tôi, một nhà giáo, một viên chức “cuối mùa” của ngành giáo dục, ở một nhà trường vẫn hằng tin vào “sự thắng lợi của cái mới ” trong công cuộc đổi mới lần này!
Bài viết tuy chưa dài nhưng suy nghĩ của tôi có thể hơi lan man “dài dòng”, thậm chí “dông dài”. Vì vậy, nếu có sai sót xin bạn đọc “niệm tình tha thứ” mà bỏ qua cho!

          Trân trọng!
                                                                                             Nghĩa Lợi, 05/9/2014
                                                                                                          Thụy Văn
Tổng số điểm của bài viết là: 18 trong 5 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Nguyễn Văn Thắng - 09/09/2014 09:17
Thật sâu sắc! Bốn kĩ năng này phải rèn luyện thường xuyên thì mới tiến bộ được. Đặc biệt là kĩ năng viết, viết là sự chăts lọc, tổng hợp từ những gì đạt được qua quá trình rèn luyện nghe, nói, đọc.
Bài viết giúp cho chung ta sự tự tin để mạnh dạn viết. Mỗi bài viết là một lần tập luyện để lần viết sau tiến bộ hơn.
Trang Web của Phòng GD Nghĩa Hưng được nuôi dưỡng và lớn mạnh phải nhờ vào sự mạnh dạn tập viết của mọi người.

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn