04:50 ICT Thứ sáu, 22/06/2018

Danh mục chính

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 0


Hôm nayHôm nay : 341

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 51212

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5758188

Trang nhất » Tin Tức » Bài viết

SoGD

Trao đổi về việc nhận dạng từ láy

Thứ hai - 29/09/2014 21:42
     Xem bài viết: Bàn thêm về "Từ láy" tiếng Việt.

     Các nhà nghiên cứu về từ vựng ngữ nghĩa cơ bản đã nghiên cứu đúng bản chất và có quan điểm thống nhất về từ láy. Tuy nhiên về vấn đề này đôi chỗ các nhà nghiên cứu cũng chưa tìm được tiếng nói chung về quan điểm. Ví như những từ: “cào cào, châu chấu, ba ba, chuồn chuồn… “trong từ điển từ láy tiếng Việt” của NXBGD Hà Nội-1995 do Hoàng Văn Hành chủ biên đã xếp những từ trên vào từ láy. Ngược lại theo tác giả Đỗ Hữu Châu trong cuốn “Từ vựng ngữ nghĩa”-1999 lại cho là hiện tượng trung gian giữa từ đơn đa âm tiết và từ láy. Để tiện cho việc dạy học tác giả này đã xếp những từ trên là từ đơn đa âm tiết. Những quan điểm chưa thống nhất đó đang là khó khăn cho những người dạy và học từ láy.
     Trong thực tế, nếu căn cứ vào hình thức, ý nghĩa và sắc thái biểu cảm về cơ bản chúng ta xác định đúng đơn vị từ láy. Trong quá trình giảng dạy, tôi thấy khó khăn nhất là xác định từ láy nằm trong ranh giới mà các nhà nghiên cứu gọi là: trung gian. Theo giáo sư Đỗ Hữu Châu - tác giả cuốn “Đơn vị từ vựng - ngữ nghĩa tiếng Việt” - NXBGD-1999 (trang 47+48) tôi xin được trình bày những trường hợp trung gian sau và một vài kinh nghiệm nhỏ khi xác định những trường hợp này:
    1.Trung gian giữa từ ghép ngẫu hợp với từ láy:

Ví dụ Hình thức Ý nghĩa Sắc thái biểu cảm Kết luận
ngành ngành, nghề nghề, đi đi, nhà nhà. Giống từ láy Mỗi tiếng đều có nghĩa Không Là từ ghép ngẫu hợp
xanh xanh, xa xa, đo đỏ Là từ láy Mỗi tiếng đều có nghĩa Có tăng hoặc giảm Là từ láy
    2. Trung gian giữa từ láy và từ đơn đa âm”
Ví dụ Từ loại Hình thức Ý nghĩa Sắc thái Kết luận
cào cào, châu chấu, ba ba, chôm chôm… Danh từ Giống từ láy - Mỗi tiếng không có nghĩa.
- Không ai nói “cậu bắt cho mình con cào”
Không Từ đơn đa âm tiết – Theo GS Đỗ Hữu Châu
cào cào, ba ba, bu bu, bô bô… Động từ
 
Tính từ
Giống từ láy Diễn tả hoạt động, âm thanh liên tục Là từ láy
    3. Trung gian giữa từ ghép hợp nghĩa và từ láy:
Ví dụ Hình thức Ý nghĩa Kết luận
đền đài, tươi tốt, gậy gộc, mưa móc, thuốc thang, nháy nhót… Giống từ láy - Cả hai tiếng đều có nghĩa.
- Một tiếng bị mờ nghĩa nhưng khôi phục được
Là từ ghép hợp nghĩa – Theo Đỗ Hữu Châu
chim chóc, chùa chiền, máy móc, tang tóc… Giống từ láy Phi cá thể hóa Là từ láy phi cá thể hóa – Theo Đỗ Hữu Châu.
        (Những tiếng bị mờ nghĩa đã khôi phục được: “gộc” là gốc tre già; “móc” là sương buổi sớm; “thang” là dược liệu để dẫn các vị thuốc chính trong một thang thuốc bắc hoặc thuốc nam.)
        Đứng trước sự phức tạp của đơn vị kiến thức này cùng với một “thị trường tài liệu” phong phú lại càng làm cho không ít GV và HS băn khoăn, bối rối. Thiết nghĩ điều quan trọng là dạy từ láy theo quan điểm của tác giả nào? Khi đã có kết luận về từ láy phải có cách giải thích khoa học, thuyết phục. Đặc biệt khi ra đề kiểm tra Gv cần tránh những hiện tượng trung gian gây tranh cãi. Đây là một số tìm hiếu nhỏ về từ láy cúa cá nhân, hy vọng góp một phần nhỏ giúp đồng nghiệp dạy tốt hơn đơn vị kiến thức này. Rất mong nhận được sự trao đổi của các bạn.
                                             
                                                                                   NGUYỄN VĂN TUÂN
                                                                        Giáo viên - Trường THCS Nghĩa Hưng
Tổng số điểm của bài viết là: 37 trong 11 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
caokhoa - - 01/10/2014 09:15
Sao nhân tài lại xuất hiện muộn thế này?
Nguyễn Văn Thắng - 30/09/2014 11:28
Tôi tích vào ngôi sao "Bài viết rất tốt" vì thấy đây là nội dung có giá trị cho những người ra đề, nhận diện được vùng nhạy cảm để tránh.
"Từ láy", "Chủ ngữ", "Vị ngữ"... là những quy ước chung để thống nhất trong cách định danh và nhất quán trong việc bàn luận, hướng tới việc sử dụng sao cho hay và phù hợp. Nhưng như vậy đã xuất hiện sự chồng lấn, lỗ hổng và kể cả khác biệt trong cách quy ước. Liệu đây có phải là thủ phạm gây ra "Phong ba bão táp" của ngữ pháp Việt Nam?
Tôi nghĩ vui: Giải quyết vấn đề này bằng cách "Truyền hình trực tiếp", nghĩa là:
- Khi dạy cho học sinh thì làm mờ khái niệm, tập trung làm rõ cách sử dụng. Thậm chí nếu khó làm rõ cách sử dụng thì chỉ cần xem xét mức độ phù hợp trong văn cảnh HS sử dụng.
- Người ra đề không hỏi khái niệm mà hỏi sử dụng đúng hay sai. Cao hơn là hỏi theo mức độ sử dụng: Hay, phù hợp, chưa phù hợp... trong một văn cảnh cụ thể.

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn